เบาหวานในผู้สูงอายุ: อาหาร ยา และการติดตามที่บ้าน

ผู้สูงอายุไทยที่อายุเกิน 60 ปี ประมาณ 1 ใน 4 เป็นเบาหวาน การคุมโรคได้ดีช่วยลดภาวะแทรกซ้อนที่ตา ไต และเท้า ที่อาจทำให้คุณภาพชีวิตแย่ลงอย่างรวดเร็ว

ค่าน้ำตาลเป้าหมายในผู้สูงอายุ

• น้ำตาลก่อนอาหาร 80-130 mg/dL
• น้ำตาลหลังอาหาร 2 ชม. < 180 mg/dL
• HbA1c 7-7.5% (อาจสูงได้ในผู้สูงอายุที่อ่อนแอ)

เป้าหมายขึ้นกับสภาพร่างกาย ผู้สูงอายุที่อ่อนแอ การคุมเข้มเกินไปอันตราย เพราะน้ำตาลต่ำอาจทำให้หกล้มหรือหมดสติ

หลักอาหารง่ายๆ จาน "2-1-1"

แบ่งจานเป็น 4 ส่วน — ผัก 2 ส่วน, ข้าว/แป้ง 1 ส่วน, โปรตีน 1 ส่วน เลี่ยงเครื่องดื่มหวาน ขนมหวาน ผลไม้รสจัดเช่นทุเรียน มะม่วงสุก ลำไย

สัญญาณน้ำตาลต่ำ (อันตราย!)

ในผู้สูงอายุ น้ำตาลต่ำอันตรายกว่าสูง สังเกต

• ใจสั่น มือสั่น เหงื่อแตก
• หิวจัด อ่อนเพลีย
• สับสน พูดไม่รู้เรื่อง
• หมดสติ ชัก

วิธีแก้: ให้น้ำตาล 15 กรัม ทันที (น้ำหวาน 1 แก้ว, ลูกอม 3 เม็ด) รอ 15 นาทีวัดซ้ำ ถ้ายังต่ำ ให้ซ้ำได้ ถ้าหมดสติ พาโรงพยาบาลด่วน ห้ามป้อนน้ำหรืออาหารทางปากผู้ที่หมดสติเด็ดขาด เสี่ยงสำลัก

ดูแลเท้า — เรื่องที่หลายคนลืม

เบาหวานทำให้ปลายประสาทเสื่อม เกิดแผลแล้วไม่รู้ตัว แผลเล็กกลายเป็นใหญ่ ถึงขั้นตัดขา ป้องกันโดย

• ตรวจเท้าทุกวัน หาแผล ตุ่ม ผิวแห้ง
• ตัดเล็บตรงๆ ไม่ตัดมุมลึก
• ใส่รองเท้าตลอดแม้ในบ้าน
• ทาโลชั่นยกเว้นซอกนิ้ว

วิธีบันทึกที่ช่วยให้หมอรักษาดีขึ้น

จดน้ำตาลก่อน-หลังอาหาร พร้อมยาและอาการ ลูกหลานในต่างจังหวัดดูได้ผ่าน CareCircle หมอจะปรับยาได้แม่นยำเพราะเห็นแนวโน้มจริง ไม่ใช่แค่ค่าวันที่มา