โรคและสุขภาพ

ดูแลผู้สูงอายุความดันสูง: คู่มือลูกหลานฉบับใช้ได้จริง

ความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุไทย — ค่าปกติ วิธีวัด อาหาร ยา และวิธีติดตามที่บ้าน เพื่อป้องกันสโตรกและหัวใจวาย

·อ่าน 7 นาที

ผู้สูงอายุไทยกว่าครึ่งมีความดันโลหิตสูง โรคนี้ไม่แสดงอาการชัดเจน แต่เป็นสาเหตุหลักของสโตรก หัวใจวาย และไตวาย ลูกหลานช่วยติดตามได้ที่บ้านโดยไม่ต้องไปโรงพยาบาลทุกสัปดาห์

ค่าความดันที่ควรรู้

  • ปกติ < 130/80
  • สูงระดับ 1 130-139/80-89
  • สูงระดับ 2 ≥ 140/90
  • วิกฤต ≥ 180/120 — พบแพทย์ด่วน

ในผู้สูงอายุ > 65 ปี แพทย์อาจตั้งเป้า 130-150/80 ขึ้นกับโรคร่วม อย่าปรับยาเอง

วิธีวัดที่บ้านให้แม่นยำ

  1. นั่งพักอย่างน้อย 5 นาทีก่อนวัด
  2. นั่งหลังพิงพนัก เท้าวางพื้น แขนวางระดับหัวใจ
  3. ไม่กินกาแฟ ไม่สูบบุหรี่ 30 นาทีก่อนวัด
  4. วัด 2 ครั้งห่างกัน 1 นาที จดค่าเฉลี่ย
  5. วัดเช้าและเย็น เวลาเดียวกันทุกวัน

อาหารและไลฟ์สไตล์

  • ลดเค็ม ไม่เกิน 1 ช้อนชาเกลือ/วัน ระวังน้ำปลา ซอส ของหมัก
  • เพิ่มผัก-ผลไม้ 5 ส่วน/วัน โพแทสเซียมช่วยลดความดัน
  • ลดน้ำหนัก ลด 1 กก. ลดความดันได้ ~1 มม.ปรอท
  • ออกกำลังกาย เดินเร็ว 30 นาที/วัน 5 วัน/สัปดาห์
  • นอนพอ 7-8 ชั่วโมง คุณภาพการนอนสำคัญ
  • งดสูบ-เลี่ยงเหล้า

เรื่องยาที่ลูกหลานควรรู้

ยาความดันต้องกินทุกวัน ห้ามหยุดเอง แม้ความดันลงแล้ว ผลข้างเคียงที่พบบ่อย ได้แก่ ไอแห้ง (กลุ่ม ACE-I) บวมข้อเท้า (กลุ่ม CCB) ปัสสาวะบ่อย (ยาขับปัสสาวะ) ถ้ามีอาการให้ปรึกษาแพทย์ ไม่หยุดยาเอง

เมื่อไหร่ต้องไปโรงพยาบาลด่วน

  • ความดัน ≥ 180/120 พร้อมปวดหัวรุนแรง
  • เจ็บหน้าอก หายใจไม่ออก
  • แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด ปากเบี้ยว (สัญญาณสโตรก)
  • ตามองไม่ชัดทันที

ใช้เทคโนโลยีช่วยติดตาม

จดความดันลงสมุดอาจลืม ขาด หรือหาย แอป CareCircle ให้บันทึกความดันได้ง่ายๆ แสดงเป็นกราฟ และแชร์ให้ลูกหลานคนอื่นดูได้ พร้อมส่งเตือนเมื่อค่าผิดปกติ

เริ่มดูแลคนที่คุณรักได้วันนี้ — ฟรี

CareCircle เป็นแอปดูแลผู้สูงอายุสำหรับครอบครัวไทย ใช้ผ่านเว็บได้ทันที ไม่ต้องโหลด แจ้งเตือนกินยาผ่าน LINE อัตโนมัติ บันทึกนัดหมอ และให้ทุกคนในครอบครัวดูข้อมูลร่วมกันได้

เปิด CareCircle ฟรี →

คำถามที่พบบ่อย

ควรวัดความดันที่บ้านบ่อยแค่ไหน?

ผู้สูงอายุที่คุมความดันได้แล้ว วัดสัปดาห์ละ 2-3 ครั้งก็พอ ถ้าเพิ่งปรับยา หรือควบคุมไม่ได้ ควรวัดเช้า-เย็นทุกวัน 1-2 สัปดาห์แล้วเอาไปให้หมอดู

เครื่องวัดความดันแบบไหนดี?

เลือกแบบดิจิทัลพันต้นแขน (ไม่ใช่ข้อมือ) ที่ผ่านการรับรองจาก สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย ราคาเริ่ม 1,500-3,000 บาท

กินยาตอนเช้าหรือก่อนนอนดีกว่า?

งานวิจัยใหม่ๆ พบว่ากินก่อนนอนช่วยลดสโตรกในตอนกลางคืนได้ แต่ขึ้นกับยาแต่ละชนิด ควรปรึกษาแพทย์เจ้าของไข้

บทความที่เกี่ยวข้อง